Belka podtrzymująca pokrycie dachu może oznaczać krokiew albo płatew – zależnie od położenia i funkcji elementu. Krokiew jest belką pochyłą, na której opierają się łaty i pokrycie dachowe. Płatew to belka pozioma, która podpiera krokwie i przekazuje obciążenia na słupy lub inne elementy nośne.
Krokiew czy płatew?
W podstawowym ujęciu za bezpośrednią podporę pokrycia dachu uznaje się krokiew. Jest to ukośna belka tworząca połać dachową. Na krokwiach układa się warstwy konstrukcyjne dachu, między innymi łaty, kontrłaty lub poszycie, zależnie od zastosowanego rozwiązania.
Płatew pełni inną funkcję. Jest elementem poziomym, ułożonym poprzecznie do krokwi. Podpiera je na określonych odcinkach, ogranicza ich ugięcie i pomaga przekazać obciążenia na słupy albo ściany nośne. Dlatego tytułowa belka może oznaczać płatew, jeśli chodzi o element podtrzymujący krokwie, ale nie o bezpośrednią podporę samego pokrycia.
Różnice między elementami więźby dachowej
Najłatwiej rozróżnić te elementy, porównując ich kierunek ułożenia oraz zadanie w konstrukcji:
| Nazwa elementu | Orientacja | Główna funkcja |
|---|---|---|
| Krokiew | Pochyła | Podtrzymuje warstwy dachu, w tym łaty i pokrycie dachowe. |
| Płatew | Pozioma | Podpiera krokwie i przekazuje ich obciążenia na podpory. |
| Jętka | Pozioma | Łączy parę krokwi i usztywnia więźbę dachową. |
Krokiew i płatew nie są więc nazwami tego samego elementu. Pierwsza biegnie zgodnie z nachyleniem połaci, a druga stanowi dla niej podporę. Jętka także łączy krokwie, lecz jej podstawowym zadaniem jest usztywnienie układu, a nie podpieranie pokrycia.
Pozostałe elementy wspierające dach
W konstrukcji więźby mogą występować także inne elementy, które współpracują z krokwiami i płatwiami:
- Murłata – belka ułożona na ścianie, na której opierają się dolne końce krokwi.
- Miecze – krótkie belki ukośne stabilizujące płatwie lub słupy.
- Wiązar – układ elementów tworzących konstrukcję wsporczą dachu.
