Najczęściej stosuje się legary drewniane o wysokości około 50 mm, na przykład 40 × 50 mm, 45 × 70 mm lub 50 × 100 mm przy większej rozpiętości podpór. Na stabilnej wylewce betonowej można użyć niższych profili o wysokości około 20–30 mm. W systemach kompozytowych i aluminiowych często spotyka się przekroje 20 × 40 mm, 30 × 40 mm albo 30 × 50 mm. Ostateczny wymiar zależy od podłoża, wysokości tarasu, rodzaju deski i jej instrukcji montażu.
Jakie są standardowe wymiary legarów?
Legar jest elementem podkonstrukcji, na którym opierają się deski tarasowe. Przy wyborze trzeba rozróżnić dwa wymiary: wysokość profilu, która wpływa głównie na jego sztywność, oraz szerokość, potrzebną między innymi do stabilnego przykręcenia deski i zachowania właściwego podparcia.
| Materiał | Typowe wymiary (mm) | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Drewno | 40 × 50, 45 × 70, 50 × 100 | Tarasy drewniane i kompozytowe, szczególnie na wspornikach lub słupkach |
| Kompozyt | 20 × 40, 30 × 40 | Niskie podkonstrukcje na stabilnej wylewce lub podłożu o ciągłym podparciu |
| Aluminium | 30 × 30, 30 × 50, 40 × 60 | Tarasy wymagające odporności na wilgoć i sztywnej podkonstrukcji |
Podane przekroje są typowymi wartościami spotykanymi w systemach tarasowych, a nie uniwersalną tabelą konstrukcyjną. Przy tarasie opartym na punktowych podporach przekrój dobiera się do rozpiętości między podporami i przewidywanego obciążenia. Na wylewce legar jest podparty na całej długości, dlatego może być niższy.
Co wpływa na wybór wymiarów legarów?
Nie istnieje jeden wymiar odpowiedni do każdego tarasu. Przed zakupem trzeba przeanalizować kilka parametrów, które decydują o sztywności i trwałości całej podkonstrukcji:
- Rodzaj podłoża – na wylewce betonowej lub płytach legar ma ciągłe podparcie, natomiast na słupkach albo regulowanych wspornikach przenosi obciążenia między punktami podparcia.
- Wysokość tarasu – im większa odległość od gruntu, tym większe znaczenie ma wysokość legara i sposób wykonania rusztu.
- Grubość i sztywność deski – cienka deska zwykle wymaga gęstszego podparcia niż gruba, a deski kompozytowe mogą mieć inne wymagania niż drewniane.
- Rozpiętość między podporami – przy większych odległościach potrzebny jest wyższy lub szerszy przekrój, a czasem dodatkowa linia podpór.
- Obciążenie użytkowe – taras przy wejściu do budynku, pod ciężkimi meblami albo w miejscu publicznym powinien mieć gęściej rozmieszczone podpory i legary.
Na stabilnej wylewce często wystarcza niski profil, na przykład 20 × 40 mm, ułożony na podkładkach izolujących od wilgoci. Konstrukcja na słupkach wymaga zwykle większego przekroju, często 40 × 60 mm lub 45 × 70 mm. W tym przypadku sama szerokość legara nie zastąpi odpowiedniej wysokości, ponieważ to wysokość w dużym stopniu ogranicza ugięcie belki.
Co ile układać legary?
Typowy rozstaw osiowy legarów wynosi około 30–50 cm. Mniejszą wartość stosuje się przy cienkich, mniej sztywnych lub kompozytowych deskach, a większą tylko wtedy, gdy dopuszcza ją instrukcja konkretnego systemu.
| Materiał deski | Zalecany rozstaw (cm) | Uwagi |
|---|---|---|
| Deska drewniana cienka | 30–40 | Gęstsze podparcie ogranicza uginanie deski |
| Deska drewniana grubsza | 40–50 | Ostateczna wartość zależy od przekroju i gatunku drewna |
| Deska kompozytowa | 30–40 | Należy ściśle stosować rozstaw podany przez producenta |
W miejscach intensywnie użytkowanych, na przykład przy schodach i wejściu, legary można rozmieścić gęściej, jeśli przewiduje to system. Gdy końce dwóch desek stykają się na długości tarasu, każde łączenie powinno mieć własne, stabilne podparcie. W praktyce oznacza to zastosowanie dodatkowego legara, aby obie deski można było prawidłowo zamocować.
Przekroczenie dopuszczalnego rozstawu może prowadzić do uginania desek, skrzypienia i rozluźniania mocowań. Najważniejsze są jednak wytyczne producenta deski, ponieważ podane przez niego odległości mogą być węższe niż ogólne wartości 30–50 cm. Ich niedotrzymanie może również oznaczać utratę gwarancji.
Czym różnią się materiały legarów?
Drewno, na przykład sosna, świerk, modrzew syberyjski lub drewno egzotyczne, łatwo się obrabia i dobrze pasuje do desek naturalnych. Wymaga jednak odizolowania od podłoża oraz zabezpieczenia przed wilgocią i korozją biologiczną. Drewno impregnowane ciśnieniowo nadal wymaga zabezpieczenia miejsc cięcia.
Kompozyt jest odporny na wilgoć i nie wymaga takiej konserwacji jak drewno, ale zwykle ma mniejszą sztywność mechaniczną. Z tego powodu systemy kompozytowe często wymagają gęstszego rozstawu podpór.
Aluminium zapewnia wysoką sztywność przy stosunkowo niewielkim przekroju i dobrze znosi wilgoć. Jest często używane pod deski kompozytowe, choć kosztuje więcej. Do jego montażu trzeba dobrać łączniki przeznaczone do aluminium, aby ograniczyć ryzyko korozji kontaktowej.
Co sprawdzić przed zakupem legarów?
Przed zamówieniem materiału przejdź przez najważniejsze punkty planowania:
- Sprawdź instrukcję producenta wybranej deski i odczytaj dopuszczalny rozstaw legarów.
- Określ, czy podkonstrukcja będzie leżeć na wylewce, czy na punktowych wspornikach lub słupkach.
- Dobierz wysokość legara do rozpiętości między podporami i planowanej wysokości tarasu.
- Uwzględnij dodatkowe podparcie w miejscach łączenia desek oraz przy krawędziach konstrukcji.
Przed montażem sprawdź także następujące elementy:
- Podłoże jest wyrównane, stabilne i ma spadek umożliwiający odpływ wody.
- Drewniane legary są odizolowane od podłoża i zabezpieczone w miejscach cięcia.
- Łączniki, wkręty i inne elementy mocujące są odporne na korozję i zgodne z materiałem podkonstrukcji.
- Między legarami i podłożem pozostawiono warunki do wentylacji oraz odprowadzania wilgoci.
Przy wysokim tarasie nad gruntem, dużej rozpiętości podpór albo nietypowym obciążeniu sam dobór katalogowego przekroju może nie wystarczyć. W takich warunkach warto zlecić sprawdzenie konstrukcji osobie z uprawnieniami budowlanymi.
