Papa podkładowa pod gont bitumiczny tworzy awaryjną barierę dla wody, która może przedostać się pod pokrycie. Układa się ją na sztywnym, równym i suchym poszyciu, najczęściej od okapu w stronę kalenicy, z zakładami 5 cm wzdłużnymi i 10 cm poprzecznymi.
Kiedy papa powinna pokrywać cały dach?
Zakres krycia zależy przede wszystkim od kąta nachylenia połaci oraz instrukcji producenta gontu i papy. Im mniejszy spadek, tym wolniej woda spływa po dachu, dlatego potrzebna jest szczelniejsza warstwa podkładowa. Przy dachach stromych można czasem ograniczyć papę do pasów wzmacniających, ale nie dotyczy to każdej konstrukcji.
| Kąt nachylenia | Zakres krycia | Zalecenia dodatkowe |
|---|---|---|
| Poniżej 18–20° | Pełne krycie papą podkładową | Sprawdź wymagania producenta. Przy małym spadku szczególne znaczenie ma szczelność zakładów. |
| Około 18–20° i więcej | Zależnie od systemu pełne krycie albo pasy wzmacniające | W instrukcjach niektórych systemów granica może być określona inaczej. |
| Dach stromy | W wybranych systemach pasy przy okapie, koszach i innych newralgicznych miejscach | Nie rezygnuj z pełnego krycia, jeśli wymaga go producent lub geometria dachu. |
W strefie 15–20° nie warto przyjmować jednej wartości bez sprawdzenia dokumentacji konkretnego produktu. W tym zakresie często stosuje się pełne krycie, a niekiedy także papę samoprzylepną. Pełna warstwa podkładowa zwiększa koszt prac, ale ogranicza ryzyko przecieków i chroni poszycie podczas przerw w montażu gontu.
Jak przygotować podłoże?
Papa nie wyrówna poważnych wad poszycia. Gont bitumiczny układa się na pełnym, stabilnym podłożu z płyt OSB lub desek. Przed rozpoczęciem prac przygotuj następujące materiały i narzędzia:
- Materiały – papa podkładowa, ocynkowane gwoździe papowe i uszczelniacz dekarski.
- Narzędzia – młotek dekarski, nóż z wymiennym ostrzem, miarka i sznur traserski.
- Poszycie – płyta OSB-3 o zalecanej grubości co najmniej 15 mm albo suche, równe deski.
- Obróbki – pas okapowy, elementy przy koszach i obróbki przy kominach lub ścianach.
Poszycie powinno być suche, a jego wilgotność nie powinna przekraczać 21%. Usuń wystające wkręty, gwoździe, sęki i luźne fragmenty drewna. Sprawdź też, czy płyty lub deski są stabilnie przymocowane, bez dużych szczelin i nagłych uskoków. Przed ułożeniem papy trzeba zapewnić również drożną wentylację połaci, z wlotem przy okapie i wylotem w kalenicy.
Jak kłaść papę podkładową pod gont?
- Przygotuj krawędzie połaci – zamontuj elementy wymagane przez system, w tym listwy przy krawędziach szczytowych. Pas okapowy wykonuje się zgodnie z instrukcją danego rozwiązania, ponieważ jego położenie względem papy może się różnić.
- Wyznacz kierunek pracy – standardowo układaj pasy od okapu w stronę kalenicy, aby kolejne zakłady kierowały wodę w dół połaci. W koszu zacznij od rozwiązania przewidzianego przez producenta, ponieważ to miejsce wymaga szczególnej szczelności.
- Rozwiń i wyrównaj pierwszy pas – ułóż papę prosto, bez naprężeń miejscowych i bez fałd. Materiał powinien przylegać do poszycia na całej powierzchni.
- Wykonaj zakłady – zachowaj 5 cm zakładu wzdłużnego oraz 10 cm zakładu poprzecznego, czyli tam, gdzie kończą się kolejne pasy. Jeżeli instrukcja konkretnego produktu wymaga większych zakładów, stosuj wartość producenta.
- Przymocuj papę – użyj gwoździ papowych i mocuj materiał w strefie, która zostanie przykryta przez kolejny pas. Krawędzie przy zakładach poprzecznych także muszą być stabilnie przybite.
- Ułóż następne pasy – rozwijaj je w kierunku kalenicy, kontrolując linię ułożenia i szerokość zakładów. Nie pozwól, aby papa przesuwała się albo marszczyła podczas mocowania.
- Uszczelnij miejsca newralgiczne – w koszach, przy kominach, ścianach, wyłazach i innych przejściach wywiń papę zgodnie z detalem systemowym, podklej ją uszczelniaczem i zachowaj wymagany zakład. Przy płaszczyznach pionowych papa powinna być wyprowadzona ponad połać, zgodnie z instrukcją zastosowanego materiału.
- Zabezpiecz kalenicę – na jednej połaci zakończ papę przy kalenicy, a z drugiej wywiń ją przez grzbiet tak, aby powstał szczelny zakład. Sposób wykonania tego detalu musi uwzględniać wentylację kalenicy.
Ostrzeżenie: nie przybijaj papy pozostawionej w fałdach ani zbyt luźno ułożonej. Pofałdowania mogą przenieść się na gont, utrudnić jego prawidłowe przyleganie i stać się miejscem zatrzymywania wody. Przy niskiej temperaturze materiał jest mniej elastyczny, dlatego trzeba szczególnie dokładnie go rozprostować i napiąć, bez rozciągania powodującego późniejsze skurczenie.
Co sprawdzić przed ułożeniem gontu?
Przed rozpoczęciem krycia właściwego wykonaj krótką kontrolę całej połaci:
- Papa leży płasko, bez pofałdowań, rozdarć i przypadkowych naprężeń.
- Zakłady mają co najmniej 5 cm wzdłuż i 10 cm poprzecznie, a ich krawędzie są dobrze zamocowane.
- Kosze, okapy, kalenica, kominy i obróbki przyścienne są uszczelnione zgodnie z detalem systemowym.
- Poszycie nie ma wystających elementów, a gwoździe nie przebijają papy w miejscach pozostawionych bez zabezpieczenia.
- Drożne są wloty i wyloty wentylacji połaci.
Jeżeli dach ma wiele kominów, okien połaciowych, koszy lub nietypowe załamania, szczegóły papy przy tych elementach lepiej skonsultować z dekarzem. W takich miejscach o szczelności decyduje nie sama rolka materiału, lecz poprawne wykonanie każdego połączenia.
