Najpierw gruntuje się ścianę, a dopiero później nakłada gładź szpachlową. Gruntowanie przygotowuje podłoże, wyrównuje jego chłonność, wiąże pył i poprawia przyczepność masy. Po wyschnięciu gładzi następuje osobne gruntowanie przed malowaniem.
Dlaczego gruntowanie wykonuje się przed gładzią?
Gładź potrzebuje stabilnego, czystego i właściwie przygotowanego podłoża. Ściana bez gruntowania może zbyt szybko odbierać wodę z masy, przez co gładź będzie wysychała nierównomiernie i może słabiej związać z powierzchnią.
Gruntowanie pełni kilka funkcji, które bezpośrednio wpływają na trwałość szpachlowania:
- Wyrównuje chłonność podłoża – ogranicza zbyt szybkie odciąganie wody z gładzi przez tynk i pomaga jej równomiernie wysychać.
- Poprawia przyczepność – przygotowana powierzchnia zapewnia lepsze połączenie gładzi ze ścianą.
- Wiąże pył – grunt scala drobne cząstki kurzu, które mogłyby osłabić przywieranie masy.
- Wzmacnia przygotowane podłoże – ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy ściana jest lekko pyląca lub ma nierówną strukturę.
Jak przygotować ścianę krok po kroku?
Prawidłowa kolejność prac zależy od stanu ściany. Na nowym tynku proces będzie krótszy, natomiast przy starej farbie lub wcześniejszych warstwach szpachlowych trzeba najpierw ocenić ich przyczepność.
Przygotowanie powierzchni powinno przebiegać w następującej kolejności:
- Oceń stan podłoża – przetrzyj ścianę dłonią w kilku miejscach. Jeżeli na ręce zostaje pył, powierzchnia wymaga oczyszczenia i gruntowania. Przy podejrzeniu odspajania starych powłok można wykonać test kratki, nacinając powierzchnię w odstępach około 4–5 mm, a następnie sprawdzając przyczepność taśmą malarską.
- Usuń luźne elementy i stare powłoki – odspojoną farbę, nietrzymającą się szpachlę oraz zabrudzenia trzeba usunąć. Pod gładź nadaje się wyłącznie podłoże stabilne i wstępnie wyrównane.
- Napraw ubytki, rysy i pęknięcia – większe nierówności należy uzupełnić materiałem przeznaczonym do naprawy tynku. Pęknięcia trzeba oczyścić, a ich powierzchnię przygotować tak, aby masa naprawcza mogła dobrze się związać.
- Zagruntuj ścianę – preparat nanieś na odkurzone i naprawione podłoże zgodnie z instrukcją producenta. Grunt powinien wyschnąć przed rozpoczęciem szpachlowania.
- Nałóż gładź szpachlową – dopiero po wyschnięciu gruntu można przystąpić do wykonywania warstwy gładzi.
Nie nakładaj gruntu ani gładzi na świeży, niewyschnięty tynk. Przyjmuje się, że tynki cementowo-wapienne powinny schnąć około 3–4 tygodni, a tynki gipsowe około 2–3 tygodni. Rzeczywisty czas zależy także od grubości tynku, temperatury, wilgotności i wentylacji pomieszczenia. Zawsze należy uwzględnić wymagania podane w dokumentacji zastosowanego materiału.
Czy po wyszlifowaniu gładzi trzeba gruntować ponownie?
Tak. Po wyschnięciu i wyszlifowaniu gładzi powierzchnia jest pokryta drobnym pyłem oraz może mieć nierównomierną chłonność. Przed malowaniem wykonuje się więc kolejne gruntowanie, aby ograniczyć różnice w chłonięciu farby i poprawić jej przyczepność.
To nie oznacza, że gruntowanie po gładzi zastępuje etap wcześniejszy. Są to dwa odrębne zastosowania: gruntowanie pod gładź przygotowuje tynk lub inne podłoże do szpachlowania, a gruntowanie po gładzi przygotowuje wyszlifowaną powierzchnię do malowania.
Najprostsza zasada brzmi więc: oczyszczenie i naprawa ściany, grunt, gładź, szlifowanie, ponowny grunt i dopiero farba.
