Do puszki elektrycznej Ø60 mm najczęściej wybiera się otwornicę o średnicy 68 mm. Jej typ trzeba dopasować do ściany: widiowa sprawdzi się w cegle, ceramice i betonie komórkowym, bimetalowa w płytach GK, a diamentowa w betonie i żelbecie.
Jaka otwornica do konkretnego materiału?
Twardość podłoża decyduje o rodzaju uzębienia lub segmentu tnącego. Dobrze dobrane narzędzie wykonuje czystszy otwór, wolniej się zużywa i zmniejsza ryzyko uszkodzenia ściany.
| Materiał podłoża | Zalecany typ otwornicy | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Płyta GK | Otwornica bimetalowa lub widiowa | Lekkie, precyzyjne otwory pod puszki w suchej zabudowie |
| Cegła, ceramika budowlana | Otwornica widiowa, czyli z węglikiem spiekanym | Otwory pod puszki w murze ceramicznym |
| Beton komórkowy | Otwornica widiowa lub bimetalowa | Wiercenie w miękkich bloczkach |
| Silikat | Otwornica widiowa | Praca w twardszych elementach wapienno-piaskowych |
| Beton i żelbet | Segmentowa otwornica diamentowa | Wiercenie rdzeniowe w twardym, także zbrojonym podłożu |
Otwornica widiowa ma zęby z węglika spiekanego i jest uniwersalnym wyborem do cegły, pustaków ceramicznych, silikatów oraz betonu komórkowego. Do płyt GK można użyć także otwornicy bimetalowej, szczególnie gdy liczy się lekka i czysta praca.
Do betonu oraz żelbetu potrzebna jest otwornica diamentowa z segmentami diamentowymi. W tym zastosowaniu zwykła otwornica widiowa może szybko stracić zęby albo ulec przegrzaniu. W zależności od narzędzia i zaleceń producenta otwornica diamentowa pracuje na sucho lub z chłodzeniem wodnym. Przy częstym wierceniu w żelbecie stosuje się profesjonalne koronki przeznaczone do wiertnic niskobrotowych.
Jaka średnica otwornicy do puszki?
Otwór powinien być nieco większy od zewnętrznej średnicy puszki. Zapewnia to miejsce na jej wsunięcie i pozwala na wyrównanie oraz osadzenie w gipsie lub zaprawie. Nie powinien jednak być nadmiernie szeroki, ponieważ puszka może stracić stabilność.
| Typ puszki | Średnica puszki | Średnica otwornicy |
|---|---|---|
| Standardowa puszka elektryczna | Ø60 mm | Ø68 mm |
| Większa puszka | Ø70 mm | Ø82 mm |
| Puszka wielogniazdowa lub specjalna | Około Ø80 mm i więcej | Zwykle Ø83 mm lub więcej, zgodnie z dokumentacją puszki |
W przypadku standardowej puszki o średnicy 60 mm otwornica 68 mm jest najczęściej stosowanym rozwiązaniem. Przy puszkach wielokrotnych trzeba uwzględnić nie tylko średnicę pojedynczego elementu, lecz także rozstaw i kształt całego systemu. Zawsze należy sprawdzić wymiar podany przez producenta konkretnej puszki.
Jak wiercić, żeby nie uszkodzić otwornicy?
Wiertło centrujące stabilizuje narzędzie na początku pracy i ogranicza jego przesuwanie po ścianie. Przydaje się zwłaszcza podczas wiercenia w twardej cegle lub betonie. Trzpień, uchwyt oraz wiertło prowadzące muszą być kompatybilne z używaną otwornicą i wiertarką.
W materiałach ceramicznych należy stosować tryb pracy zalecany dla danego narzędzia. Włączony udar może powodować wykruszanie krawędzi otworu, dlatego w wielu przypadkach wierci się bez udaru. W betonie parametry obrotów trzeba dobrać do średnicy koronki i zaleceń producenta. Zbyt wysokie obroty zwiększają nagrzewanie oraz przyspieszają zużycie segmentów.
Przy otwornicach diamentowych szczególnie ważne jest odprowadzanie ciepła. Jeśli narzędzie jest przeznaczone do pracy na mokro, chłodzenie wodą ogranicza przegrzewanie segmentów i ułatwia usuwanie urobku. W modelach do wiercenia na sucho trzeba robić przerwy, kontrolować temperaturę i nie dociskać urządzenia z nadmierną siłą.
Podczas pracy zwróć uwagę na kilka zasad:
- Sprawdź przebieg przewodów i rur przed rozpoczęciem wiercenia.
- Rozpocznij wiercenie stabilnie, z użyciem wiertła centrującego.
- Nie zwiększaj nacisku, gdy otwornica zaczyna się blokować lub mocno nagrzewać.
- Dobierz uchwyt do wiertarki, a przy narzędziach SDS użyj kompatybilnego adaptera.
- Stosuj okulary ochronne, ochronę słuchu i odciąg pyłu albo właściwe chłodzenie.
Uwaga na zbrojenie w betonie. Trafienie na pręt może zablokować otwornicę i gwałtownie obrócić wiertarkę, co grozi utratą kontroli nad urządzeniem. Może też uszkodzić segmenty lub uchwyt. Przy konstrukcjach nośnych i grubym żelbecie bezpieczniej powierzyć wykonanie otworu osobie wyposażonej w odpowiednią wiertnicę oraz detektor zbrojenia.
Systemy szybkiej wymiany, takie jak Click & Drill, ułatwiają wysuwanie urobku i zmianę otwornicy na jednym trzpieniu. Jest to wygodne przy wykonywaniu wielu otworów, ale nie zastępuje właściwego doboru średnicy, segmentu i parametrów pracy.
Najprostszy dobór wygląda więc tak: do puszki Ø60 mm wybierz otwornicę Ø68 mm, do cegły lub betonu komórkowego model widiowy, do płyt GK bimetalowy albo widiowy, a do betonu i żelbetu segmentową otwornicę diamentową.
