Do większości garaży wybierz wyłącznik różnicowoprądowy typu A o czułości 30 mA. Przy zasilaniu jednofazowym będzie to aparat 2P, a przy instalacji trójfazowej – 4P. Garaż najlepiej wyposażyć we własną rozdzielnicę i osobne zabezpieczenia, tak aby awaria elektronarzędzia nie wyłączała prądu w całym domu.
Jaka różnicówka do garażu?
Typ A jest właściwym punktem wyjścia, ponieważ w garażu zwykle pracują elektronarzędzia, ładowarki akumulatorów, oprawy LED albo sprężarki z układami elektronicznymi. Taki sprzęt może powodować prądy różnicowe odkształcone i pulsujące, których wyłącznik typu AC nie wykrywa w równie szerokim zakresie.
Wersję 2P stosuje się w obwodach jednofazowych 230 V. W przypadku zasilania trójfazowego, na przykład gniazda siłowego do spawarki lub piły, potrzebny jest aparat 4P obejmujący trzy fazy i przewód neutralny. Liczba biegunów nie określa czułości ani mocy zabezpieczenia.
Parametry różnicówki dla poszczególnych obwodów
Poniższe zestawienie pokazuje typowy kierunek doboru. Ostateczne wartości zależą od projektu instalacji, zabezpieczenia linii zasilającej i instrukcji konkretnego urządzenia:
| Obwód | Typ RCD | Czułość IΔn | Bieguny |
|---|---|---|---|
| Gniazda 230 V i elektronarzędzia | A | 30 mA | 2P |
| Oświetlenie garażu | A | 30 mA | 2P |
| Gniazdo siłowe 400 V | A | 30 mA | 4P |
| Wallbox lub falownik PV | B albo typ wskazany przez producenta | Według dokumentacji | 2P lub 4P |
Czułość 30 mA zapewnia uzupełniającą ochronę przeciwporażeniową i jest właściwa dla gniazd oraz obwodów, z których zasilasz przenośne urządzenia. Wartości 100 mA i 300 mA stosuje się przede wszystkim jako ochronę przeciwpożarową lub zabezpieczenie nadrzędne. Nie zastępują one ochrony 30 mA przy gniazdach użytkowanych przez człowieka.
Typ A, AC czy B – co wybrać?
Typ A reaguje na przemienne prądy różnicowe oraz prądy pulsujące ze składową stałą. Dlatego pasuje do większości współczesnych garaży, w których działają ładowarki, elektronarzędzia z regulacją obrotów, urządzenia LED i sprężarki.
Typ AC reaguje wyłącznie na sinusoidalny prąd przemienny. Może być przeznaczony do prostych odbiorników bez elektroniki, ale w typowym garażu jego zastosowanie jest zbyt ograniczone. Nie wybieraj go tylko dlatego, że jest tańszy.
Typ B może być wymagany przy wallboxie, falowniku fotowoltaicznym lub przekształtniku częstotliwości. Nie należy dobierać go automatycznie. Sprawdź instrukcję urządzenia, ponieważ niektóre wallboxy mają własne rozwiązania wykrywania prądu stałego i określają, jaki RCD należy zastosować.
Prąd znamionowy In, na przykład 25 A lub 40 A, oznacza obciążalność aparatu, a nie jego czułość. Nie jest to również zabezpieczenie przed zwarciem. Różnicówka bez członu nadprądowego musi współpracować z wyłącznikiem nadprądowym.
In nie powinien być niższy niż prąd zabezpieczenia nadprądowego znajdującego się przed różnicówką. Jeśli linia garażu jest zabezpieczona wyłącznikiem 25 A, można zastosować RCD 25 A lub 40 A, o ile pozostałe warunki instalacji na to pozwalają. Aparat 40 A nie zwiększy jednak mocy dostępnej w garażu. Ograniczają ją zabezpieczenie linii, przewody i przydział mocy budynku.
Jak zachować selektywność między domem a garażem?
Najlepszym rozwiązaniem jest osobna rozdzielnica garażowa z własną różnicówką. Linię zasilającą warto wyprowadzić w rozdzielnicy domu przed domowym RCD, za osobnym zabezpieczeniem nadprądowym. W garażu montuje się wtedy aparaty dla gniazd, oświetlenia i ewentualnego obwodu trójfazowego.
Garaż nie powinien być bezrefleksyjnie podłączony za tą samą różnicówką 30 mA, która chroni cały dom. Przy awarii narzędzia lub wilgotnego odbiornika może wtedy zgasnąć zasilanie w budynku, a nie tylko w garażu.
Szeregowe połączenie dwóch RCD o czułości 30 mA nie zapewnia przewidywalnej kolejności zadziałania. Jeśli nie da się zasilić garażu sprzed domowej różnicówki, układ nadrzędny i podrzędny trzeba dobrać jako selektywny, zgodnie z dokumentacją producentów. Sama różnica wartości IΔn nie zawsze wystarcza.
Nie umieszczaj też wszystkich odbiorników za jednym aparatem, jeśli garaż ma kilka obwodów. Rozdzielenie gniazd, oświetlenia i siły ogranicza zakres wyłączenia. W razie awarii elektronarzędzia światło pozostanie wtedy włączone.
Jak dobrać różnicówkę krok po kroku?
Dobór instalacji garażowej można uporządkować w kilku etapach:
- Ustal, czy garaż jest zasilany jedną fazą, czy trzema fazami, oraz sprawdź układ sieci.
- Odczytaj zabezpieczenie linii prowadzącej do garażu i zabezpieczenie przedlicznikowe budynku.
- Spisz urządzenia, zwracając uwagę na elektronikę, falowniki, wallbox i odbiorniki dużej mocy.
- Podziel instalację na osobne obwody, dobierz typ A lub B, czułość 30 mA, prąd In oraz liczbę biegunów.
- Zaprojektuj selektywność między rozdzielnicą domu i garażu, a montaż oraz pomiary zleć elektrykowi.
W nieogrzewanym lub wilgotnym garażu rozdzielnica powinna mieć obudowę co najmniej IP44, a często lepiej sprawdzi się IP54 lub wyższa. Po zakończeniu prac elektryk powinien wykonać pomiary ochrony przeciwporażeniowej i sprawdzić działanie zabezpieczeń. To nie formalność, lecz warunek potwierdzenia, że instalacja zadziała prawidłowo w sytuacji zagrożenia.
Prace przy instalacji elektrycznej oraz dobór zabezpieczeń powinny być wykonywane przez osobę z odpowiednimi kwalifikacjami. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje projektu ani pomiarów ochronnych.
