W typowym domu jednorodzinnym, używanym wyłącznie do celów mieszkalnych, separator tłuszczu nie jest wymagany przez przepisy. Obowiązek może pojawić się dopiero wtedy, gdy w budynku powstają ścieki gastronomiczne lub przemysłowe, na przykład w restauracji, cateringu albo pensjonacie.
Dlaczego dom i restauracja podlegają innym zasadom?
W zwykłym gospodarstwie domowym powstają przede wszystkim ścieki bytowe, czyli pochodzące z kuchni, łazienek i urządzeń sanitarnych. Niewielkie ilości tłuszczu z mycia naczyń czy przygotowywania posiłków mieszczą się w typowym składzie takich ścieków. Komunalna sieć kanalizacyjna oraz oczyszczalnia są projektowane z uwzględnieniem tego rodzaju zanieczyszczeń.
Inaczej wygląda sytuacja w kuchni restauracyjnej, stołówce, firmie cateringowej lub zakładzie przetwórstwa żywności. Tam tłuszcz trafia do odpływu w znacznie większej ilości i przy większym obciążeniu instalacji. W takich warunkach może osadzać się na ściankach przewodów, ograniczać ich przepustowość i zakłócać pracę kanalizacji.
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków rozróżnia ścieki bytowe oraz przemysłowe. Wobec dostawców ścieków przemysłowych mogą być stosowane wymagania dotyczące ich składu i sposobu podczyszczania. Jeżeli ścieki z działalności zawierają zbyt dużo tłuszczów, konieczne może być zastosowanie separatora.
Separator działa grawitacyjnie. W jego komorze cięższe zanieczyszczenia opadają, a tłuszcz i oleje, jako substancje lżejsze od wody, unoszą się na powierzchni. Oczyszczona woda odpływa dalej. Zasady projektowania, montażu i eksploatacji takich urządzeń opisuje norma PN-EN 1825.
Sam fakt, że w domu znajduje się kuchnia, nie tworzy obowiązku montażu separatora. Znaczenie ma funkcja obiektu i charakter ścieków, a nie sama obecność zlewozmywaka, zmywarki czy płyty grzewczej.
Kiedy separator tłuszczu w budynku mieszkalnym może być wymagany?
Wyjątek pojawia się wtedy, gdy budynek mieszkalny ma także funkcję usługową albo jest wykorzystywany do działalności generującej ścieki gastronomiczne. Przykładowo może chodzić o agroturystykę z kuchnią dla gości, pensjonat, lokal gastronomiczny na parterze lub domową firmę cateringową.
| Typ obiektu | Wymóg separatora | Podstawa |
|---|---|---|
| Dom jednorodzinny używany wyłącznie przez mieszkańców | Zwykle brak | Ścieki mają charakter bytowy, a nie przemysłowy |
| Agroturystyka lub pensjonat z posiłkami dla gości | Możliwy, często uzasadniony | Charakter i ilość ścieków gastronomicznych oraz warunki przyłączenia |
| Dom z pizzerią, cukiernią, restauracją lub cateringiem | Zwykle wymagany | Ścieki z działalności usługowej mogą wymagać podczyszczania |
| Duża kuchnia usługowa lub nietypowy projekt przyłącza | Zależny od warunków PWiK | Indywidualne warunki techniczne i parametry ścieków |
Ostateczne wymagania dla konkretnej inwestycji mogą wynikać z warunków technicznych przyłączenia wydanych przez lokalne przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, czyli PWiK. Dokument warto sprawdzić szczególnie wtedy, gdy projekt obejmuje kilka zlewów, profesjonalne urządzenia kuchenne, dużą liczbę miejsc noclegowych albo część usługową.
Co zrobić, jeśli PWiK żąda separatora w zwykłym domu?
Jeżeli budujesz standardowy dom jednorodzinny, a w warunkach przyłączenia pojawił się separator, nie trzeba od razu kupować urządzenia. Najpierw ustal, z czego wynika ten zapis:
- Sprawdź warunki przyłączenia – zobacz, czy dokument opisuje budynek jako mieszkalny, czy zakłada prowadzenie działalności usługowej.
- Poproś o pisemne uzasadnienie – przedsiębiorstwo powinno wskazać, z jakich parametrów ścieków lub cech projektu wynika wymaganie.
- Skonsultuj dokument z projektantem sanitarnym – projektant może porównać zapis PWiK z projektem instalacji i funkcją budynku.
- Złóż wniosek o zmianę warunków – dołącz opis, że dom będzie służył wyłącznie celom mieszkalnym i nie będzie źródłem ścieków gastronomicznych.
Czasem przyczyną jest szablon stosowany przez zakład dla wielu rodzajów inwestycji albo nieprecyzyjny opis projektu. Bezpośredni kontakt projektanta z PWiK często pozwala wyjaśnić sprawę bez sporu. Jeżeli przedsiębiorstwo podtrzyma wymaganie mimo braku działalności usługowej, zakres dalszych działań warto omówić z prawnikiem znającym lokalne regulacje wodociągowo-kanalizacyjne.
Jak dbać o kanalizację w domu bez separatora?
Brak obowiązku montażu separatora nie oznacza, że tłuszcz można bez ograniczeń wylewać do zlewu. W domowej instalacji również może tworzyć osady, szczególnie w syfonach i poziomych odcinkach rur. Pomagają proste nawyki:
- Resztki tłuszczu po smażeniu przelej do szczelnego pojemnika, a po zastygnięciu wyrzuć zgodnie z zasadami gospodarowania odpadami.
- Nie wylewaj do zlewu oleju z frytkownicy ani dużych ilości tłuszczu zwierzęcego.
- Wybierz syfon z łatwo dostępną rewizją, aby można było go wyczyścić bez demontażu całej instalacji.
- Regularnie usuwaj osad z odpływu i nie traktuj gorącej wody jako sposobu na rozpuszczenie większej ilości tłuszczu w rurach.
W typowym domu separator tłuszczu nie jest potrzebny. Przed podjęciem decyzji sprawdź jednak warunki techniczne przyłączenia i przeznaczenie budynku. Jeśli znajduje się w nim gastronomia, catering, agroturystyka z wyżywieniem lub inna działalność usługowa, wymagania mogą być inne niż przy zwykłym użytkowaniu mieszkalnym.
Treść ma charakter informacyjny. Konkretne wymagania mogą zależeć od aktualnych przepisów oraz warunków technicznych przyłączenia wydanych przez właściwe PWiK. W przypadku sporu lub nietypowej inwestycji skonsultuj dokumentację z projektantem instalacji sanitarnych, a w razie potrzeby także z prawnikiem.
