Do większości przewodowych instalacji alarmowych wybierz miedziany przewód YTDY 6 × 0,5 mm. Sześć żył wystarcza dla typowych czujek, manipulatorów i sygnalizatorów, a dodatkowe żyły mogą pozostać rezerwą. Zapis 0,5 mm oznacza średnicę pojedynczej żyły, a nie jej przekrój 0,5 mm².
YTDY 6 × 0,5 mm jako standard instalacji alarmowej
YTDY to wielożyłowy, telekomunikacyjny przewód wnętrzowy z żyłami miedzianymi. W typowym domu jednorodzinnym najczęściej stosuje się wersję sześcio- lub ośmiożyłową. Zwykła czujka ruchu potrzebuje zazwyczaj czterech żył, ale liczba ta może zależeć od sposobu podłączenia oraz konkretnego urządzenia.
Wersja YTDY 6 × 0,5 mm daje więc zarówno wymagane przewody robocze, jak i niewielki zapas. Przy większych urządzeniach lub rozbudowanej instalacji można zastosować YTDY 8 × 0,5 mm. Zapasowe żyły przydają się po przypadkowym uszkodzeniu kabla, podczas rozbudowy systemu albo wtedy, gdy trzeba podwoić żyły zasilające na długiej trasie.
Nie należy mylić średnicy z przekrojem. W oznaczeniu YTDY wartość 0,5 mm odnosi się do średnicy żyły. W przewodach elektroenergetycznych, takich jak YDYp 3 × 1,5, podaje się natomiast przekrój żyły w mm². Są to różne parametry i nie można zapisywać ich zamiennie.
Jak dobrać przewód do elementu systemu?
Liczba potrzebnych żył zależy od urządzenia, sposobu kontroli linii oraz wymagań producenta centrali. Poniższe zestawienie dotyczy typowych instalacji, ale przed wykonaniem okablowania trzeba sprawdzić instrukcję konkretnego systemu.
| Element systemu | Sugerowany typ przewodu | Zalecana liczba żył | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Czujka ruchu, zbicia szyby lub wibracyjna | YTDY 6 × 0,5 mm | 4–6 | W konfiguracji 2EOL/NC liczba żył zależy od urządzenia. Pozostałe żyły mogą stanowić zapas. |
| Kontaktron drzwiowy lub okienny | YTDY 4 × 0,5 mm | 2–4 | Przy kilku punktach w jednym pomieszczeniu sposób łączenia trzeba uzgodnić z projektem systemu. |
| Manipulator lub panel sterujący | YTDY 8 × 0,5 mm | 4–8 | Wymagania zależą od magistrali i modelu urządzenia. Przy długiej trasie może być potrzebne podwojenie żył zasilających. |
| Sygnalizator | YTDY 8 × 0,5 mm | 6 lub więcej | Warto zostawić zapas ze względu na zasilanie, sterowanie i kontrolę obudowy. |
| Zasilanie centrali | YDYp 3 × 1,5 mm² | 3 | To obwód elektroenergetyczny, a nie przewód sygnałowy. Jego wykonanie powinno odpowiadać projektowi instalacji elektrycznej. |
W przypadku długich tras nie wystarczy patrzeć wyłącznie na liczbę żył. Znaczenie ma pobór prądu urządzenia, szczególnie manipulatora, sygnalizatora lub modułu zasilanego z magistrali. Rezystancja przewodu powoduje spadek napięcia, dlatego czasem dwie żyły łączy się równolegle dla bieguna dodatniego i kolejne dwie dla ujemnego. Takie rozwiązanie trzeba stosować zgodnie z dokumentacją urządzenia.
Na jakie przewody uważać?
Miedź Cu a przewód CCA
Przewód oznaczony jako CCA jest wykonany z aluminium pokrytego warstwą miedzi. Nie jest równoważny przewodowi z pełną żyłą miedzianą Cu. Aluminium ma wyższą rezystancję, dlatego na tej samej długości może powodować większy spadek napięcia. W dostarczonych materiałach wskazano, że rezystancja CCA może być około 50% wyższa niż w przewodzie miedzianym o porównywalnych parametrach.
Ma to znaczenie przede wszystkim przy długich trasach i urządzeniach pobierających więcej prądu. CCA jest też mniej odporne na wielokrotne zginanie. Żyła może pęknąć podczas układania jej w niewielkiej obudowie lub przy zacisku. Dlatego przy instalacji alarmowej wybieraj przewody z żyłami miedzianymi, nawet jeśli przewód CCA jest wyraźnie tańszy.
Ostrzeżenie: bardzo niska cena przewodu powinna skłonić do sprawdzenia oznaczeń na kablu i opakowaniu. Sama obecność cienkiej warstwy miedzi nie oznacza, że przewód ma właściwości pełnej miedzi.
Czy skrętka UTP nadaje się do alarmu?
Skrętka UTP nie jest uniwersalnym zamiennikiem YTDY. Jej pary są skręcone po to, aby ograniczać wpływ zakłóceń przy określonych rodzajach transmisji. Jednocześnie skręcenie zwiększa pojemność elektryczną między żyłami. Przy magistralach i konkretnych centralach może to wpływać na jakość komunikacji, dlatego zawsze trzeba kierować się dokumentacją producenta.
W przypadku magistrali RS-485 skrętka jest rozwiązaniem typowym dla tego standardu. Nie oznacza to jednak, że każdą magistralę alarmową można wykonać dowolnym przewodem UTP. W niektórych systemach producent dopuszcza skrętkę tylko pod określonymi warunkami, na przykład prowadzenie sygnałów magistrali w osobnych parach. Do czujek, sygnalizatorów i zasilania używaj kabla wskazanego przez producenta, zamiast zakładać, że popularna skrętka sprawdzi się wszędzie.
Jak prowadzić przewody alarmowe?
Najbezpieczniejszą topologią dla klasycznej instalacji jest układ gwiaździsty. Oznacza to, że od centrali prowadzisz osobny przewód do każdego urządzenia albo do zaplanowanego punktu obsługi kilku elementów. Ułatwia to diagnostykę, rozbudowę i wymianę uszkodzonego odcinka.
Przygotowanie tras przed tynkowaniem powinno przebiegać w następującej kolejności:
- Rozrysuj położenie centrali, czujek, manipulatorów, sygnalizatorów i kontaktronów.
- Wyznacz osobne trasy od centrali do poszczególnych urządzeń, uwzględniając zapas przewodu przy każdym zakończeniu.
- Dobierz liczbę żył z uwzględnieniem przewodów rezerwowych oraz ewentualnego podwojenia zasilania na długich odcinkach.
- Ułóż i zabezpiecz przewody przed tynkowaniem, a przebieg tras zaznacz na dokumentacji lub fotografiach.
Podczas prowadzenia kabli zachowaj następujące zasady:
- Separacja od 230 V – nie prowadź przewodów alarmowych równolegle w tym samym korycie lub rurze z przewodami zasilającymi.
- Osobna trasa do centrali – nie łącz przypadkowo kilku urządzeń wspólnym odcinkiem, jeśli projekt systemu tego nie przewiduje.
- Zapas żył – niewykorzystane żyły zostaw podłączone na końcu i opisane, zamiast odcinać je przy urządzeniu.
- Ochrona mechaniczna – w miejscach narażonych na przewiercenie, przecięcie, wilgoć lub uszkodzenia zastosuj rurę ochronną albo odpowiedni kanał.
- Dokumentacja tras – przed zakryciem przewodów wykonaj zdjęcia i zapisz odległości od narożników oraz innych stałych punktów.
W pobliżu silników, falowników i innych źródeł silnych zakłóceń elektromagnetycznych zwykłe odsunięcie przewodów może nie wystarczyć. W takich warunkach dobór przewodu ekranowanego, trasy i sposobu uziemienia ekranu powinien wynikać z projektu oraz dokumentacji urządzeń.
Nie oszczędzaj na okablowaniu
Wybór miedzianego YTDY 6 × 0,5 mm, zaplanowanie zapasu żył i prowadzenie przewodów w układzie gwiaździstym rozwiązuje większość potrzeb typowego domu. Koszt kabla jest niewielki w porównaniu z pracami wykończeniowymi, a wymiana uszkodzonego przewodu po tynkowaniu może oznaczać kucie ścian albo rezygnację z danego punktu. Najgorszym miejscem na oszczędności jest więc materiał, którego później nie da się łatwo wymienić.
